کانال انجمن روانشناسی اسلامی در پیام رسان سروش: @islamicpa یا sapp.ir/islamicpa

شاخص‌هاي خانواده كارآمد از ديدگاه اسلام و ساخت پرسشنامه آن

    محمدمهدی صفورایی پاریزی -استادراهنما:احمد احمدی
     
    عنوان: شاخص‌هاي خانواده كارآمد از ديدگاه اسلام و ساخت پرسشنامه آن

     استادان مشاور ناصر بي‌ريا، كاظم رسول‌زاده طباطبايي.- دكترا (دانشگاه مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره)گروه روان‌شناسي، رشته روان‌شناسي) ؛ ‎۱۳۸۸.

     

     هدف: پژوهش حاضر با هدف معرفي شاخص‌ها و ويژگي‌هاي خانواده كارآمد از ديدگاه اسلام و ساخت پرسشنامه آن بر اساس معارف ديني به دست آمده از منابع معتبر اسلامي طراحي و اجرا شده است. روش: شاخص‌ها و ويژگي‌ها به روش توصيفي تحليلي به صورت جزيي و تفصيلي از آيات و روايات مربوط به خانواده استخراج و ارائه شده است. بر اساس ويژگي‌هاي استخراج شده، فرم اوليه پرسشنامه سنجش خانواده با ‎۱۲۰ گويه طراحي گرديد و پس از تاييد ساختار و محتوي توسط كارشناسان خانواده در نمونه ‎۲۳۸ نفري اجرا شد. پس از تحليل نتايج اوليه، پرسشنامه مورد بازنگري قرار گرفت و ‎۴۰ سوال حذف شد. پرسشنامه اصلاح‌شده در نمونه ‎۵۰۰ نفري كه به روش تصادفي ساده از جامعه كاركنان متاهل مراكز و مؤسسات آموزشي، پژوهشي و فرهنگي استان قم انتخاب شده بود، اجرا گرديد. براي اثبات روايي تفكيكي، پرسشنامه توسط ‎۹۴ نفر كه به روش نمونه‌گيري تصادفي ساده از خانواده‌هاي ناكارآمد مراجعه كننده به ‎۱۲ مركز مشاوره و دادگاه خانواده استان قم انتخاب شده بودند، تكميل گرديد. يافته‌ها: نتايج تحليل عاملي پاسخ‌هاي آزمودني‌ها حاكي از آن بود كه پرسشنامه سنجش كارآمدي خانواده بر اساس ۰۲/‎۲۴ درصد واريانس كال داراي سه عامل زيربنايي (اخلاقي )، بينشي و حقوقي است و از روايي مطلوب سازه برخوردار است. روايي محتوايي سوال‌ها ‎۸۶/. برآورد شده است. همبستگي ارزيابي كارشناسان براساس محاسبه ضريب همبستگي همخواني تطابقي كندال ‎۹۴/. بدست آمد. نتايج آزمون t‎ نشان داد كه تفاوت معنادار بين دو گروه نمونه خانواده كارآمد و ناكارآمد وجود دارد، پرسشنامه داراي روايي تفكيكي است و مي‌تواند اين دو را از يكديگر تفكيك نمايد. اعتبار پرسشنامه داراي روايي تفكيكي است و مي‌تواند اين دو را از يكديگر تفكيك نمايد. اعتبار پرسشنامه از طريق روش ثبات دروني محاسبه شد. آلفاي كرونباخ كل پرسشنامه ‎۸۹/.، شاخص بينشي ‎۸۵/. ، اخلاقي ‎۸۹/. و حقوقي ‎۷۶/. مي‌باشد. همچنين اعتبار پرسشنامه از طريق دو نيمه كردن با روش اسپيرمن براون و گاتمن ‎۸۳/. بدست آمد. نتيجه‌گيري: ارزيابي پرسشنامه سنجش خانواده كارآمد نشان داد كه اين پرسشنامه داراي عوامل زيربنايي همبسته براي سنجش شاخص‌ها و ويژگي‌هاي خانواده كارآمد مي‌باشد، از رواي و اعتبار مطلوب برخوردار است؛ لذا مي‌توان از ان در حيطه‌هاي تحقيق و درمان استفاده كرد.

     

    كليد واژه‌: شاخص، خانواده كارآمد، منابع معتبر اسلامي، پرسشنامه، روان‌سنجي، اعتبار و روايي.


     
    نوع پايان‌نامه: